Nowości wydawnicze Instytutu Pamięci Narodowej

Data: Śro, 5 Gru 2007
Kategoria: Aktualności

Serdecznie zachęcamy do lektury nowych pozycji wydawniczych Instytutu Pamięci Narodowej!

1. Jan Stanisław Smalewski, Wyrok Workuta. Wywiad-rzeka z zesłańcem na Workutę Józefem Wojciechowskim, Wrocław 2007, 167 s.

Spisane przez Jana Stanisława Smalewskiego wspomnienia z workuckiego zesłania, wydobyte z pamięci Józefa Wojciechowskiego, to lektura i typowa, i szczególna zarazem. Typowa, bowiem opis, przywołany na kartach książki, sytuuje się w długim już ciągu bliźniaczo niekiedy podobnych doświadczeń, które stały się udziałem tych wszystkich, których wojenny i powojenny los rzucił na ?nieludzką ziemię?. Szczególna, bo zmysł obserwacji bohatera opowieści, wsparty doświadczonym piórem J. S. Smalewskiego, zamienia się z opisu jednostkowego losu w panoramę losu zbiorowego, losu Polaka, który nie tylko przeżycia swe wiernie potrafił odtworzyć, ale i zdobył się na refleksję poświadczającą moralną tężyznę zdecydowanej większości spośród tych, z którymi podczas ?łagiernej? epopei się zetknął.

Jóef Wojciechowski zdecydował się pozostawić swe świadectwo potomnym. Pozostawić ślad, trwały, po wielokroć budzący grozę, ale i tchnący optymizmem. I warto zapamiętać kierowane przezeń pod adresem nie tylko polskiego czytelnika przesłanie, by do wspólnej, trudnej historii ?wracać jedynie ku przestrodze, jak nie należy postępować wobec współbraci?.

Słowo wstępne, Włodzimierz Suleja

2. Wbrew nadziei. Opowieść o Łukaszu Cieplińskim ps. ?Pług?, scenariusz ? Wojciech Birek, rysunki ? Grzegorz Pudłowski, konsultacja historyczna ? dr Zbigniew K. Wójcik, Bogusław Kleszczyński, Mirosław Surdej, Rzeszów 2007.

Pierwszy komiks historyczny wydany przez Instytut Pamięci Narodowej. Powstał w rzeszowskim oddziale IPN-u i jest wynikiem współpracy pracowników oddziału, którzy czuwali nad stroną merytoryczną, oraz Wojciecha Birka ? autora scenariusza komiksu i Grzegorza Pudłowskiego, który wykonał rysunki. W komiksie zamieszczone zostały ponadto krótkie biogramy najważniejszych postaci w nim występujących oraz wykaz skrótów użytych w scenariuszu.

Łukasz Ciepliński, ps. ?Antek?, ?Apk?, ?Bogdan?, ?Ostrowski?, ?Pług?, ?Zygmunt? ? ur. 26 XI 1913 w Kwilczu, oficer WP, dowódca kompanii ppanc. w kampanii wrześniowej 1939 r., odznaczony Virtuti Militari na polu walki podczas bitwy nad Bzurą. Inspektor Inspektoratu Rejonowego ZWZ-AK Rzeszów w latach 1941?1945, szef sztabu Okręgu Krakowskiego ?Nie? oraz DSZ w 1945 r. Od września 1945 do stycznia 1946 r. kierownik Okręgu WiN Kraków, a następnie prezes Obszaru Południowego WiN. Od stycznia 1947 r. prezes IV Zarządu Głównego WiN. Aresztowany 28 XI 1947 r. w Zabrzu, po ciężkim śledztwie został skazany 14 X 1950 r. w procesie IV Zarządu Głównego WiN na karę śmierci i zamordowany 1 III 1951 r. w wiezieniu mokotowskim w Warszawie.

3. Operacja ?Sejm? 1944-1946, red. W. Chudzik, Z. Gajowniczek, S. Kokin, P. Kułakowskij, M. Majewski, J. Szapował, J. Tucholski, Warszawa?Kijów 2007, 1424 s. (seria ?Polska i Ukraina w latach trzydziestych ? czterdziestych XX wieku?, t. 6).

W publikacji zaprezentowano nieznane do tej pory dokumenty, pochodzące z zasobu archiwum Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) i dotyczące likwidacji polskiego podziemia niepodległościowego na terenie południowo-wschodnich województw przedwojennej Polski przez sowieckie służby bezpieczeństwa do 1946 roku. Pozycja zawiera 123 dokumenty opracowane w języku polskim, rosyjskim i ukraińskim. Tom został podzielony na trzy rozdziały.

Dokumenty z archiwum SBU to przede wszystkim protokoły przesłuchania ze spraw prowadzonych przeciwko żołnierzom AK i organizacji ?Nie?, ale także przedstawicielom Delegatury Rządu na Kraj. W publikacji zamieszczono m.in. protokół przesłuchania Adama Ostrowskiego ps. ?Tomasz Niedziela? ? okręgowego Delegata Rządu i działacza PPS-WRN, Jerzego Węgierskiego ? uczestnika ?Burzy?, potem oficera informacyjnego ?Nie? we Lwowie, akt oskarżenia ppłk. Feliksa Jansona ? komendanta Obszaru ?Nie?. W książce znalazł się także akt oskarżenia biskupa łuckiego Adolfa Piotra Szelążka.

Z ciekawszych dokumentów zamieszczono w wydawnictwie m.in. rozkaz zastępcy ludowego komisarza spraw wewnętrznych ZSRS Bogdana Kobułowa, nakazujący opracowanie i realizację planu pracy agenturalno-operacyjnej w stosunku do polskiego podziemia, instrukcję ludowego komisarza bezpieczeństwa państwowego USRS Siergieja Sawczenki w sprawie wszczęcia operacji ?Sejm?, informację specjalną Fiodora Cwietuchina (naczelnika UNKGB obwodu rówieńskiego), dotyczącą aresztowań przeprowadzonych w brygadzie partyzanckiej ?Grunwald? i raport naczelnika UNKGB obwodu lwowskiego Aleksandra Woronina w sprawie zlikwidowania polskiego podziemia we Lwowie.

Publikacja zawiera kilkadziesiąt ilustracji oraz trzy unikalne schematy organizacyjne dotyczące podziemia, pochodzące z zasobu archiwum SB Ukrainy. Większość zdjęć została opublikowana po raz pierwszy.

4. Salezjańska Szkoła Organistowska w Przemyślu i jej likwidacja w roku 1963 r., red. Robert Witalec, Igor Witowicz
Książka ukazuje dzieje i osiągnięcia Salezjańskiej Szkoły Organistowskiej w Przemyślu ? od momentu powstania w 1916 r. aż do jej likwidacji przez władze totalitarnego państwa.
Publikacja składa się z trzech zasadniczych części. W pierwszej przedstawiono historię szkoły, jej funkcjonowanie i osiągnięcia w latach 1916?1963 oraz wydarzenia związane z jej likwidacją. Ks. Artur Świeży SDB ukazał historię i działalność Szkoły Organistowskiej od jej założenia w 1916 r. do wybuchu II wojny światowej. Ks. Waldemar W. Żurek przedstawił powojenną działalność szkoły aż do momentu jej likwidacji w 1963 r. Natomiast Mariusz Krzysztofiński z Rzeszowskiego Oddziału IPN ukazał posunięcia władz komunistycznych, zmierzające do likwidacji szkoły, jak również działania stających w jej obronie Salezjanów i społeczeństwa Przemyśla. Dopełnieniem rozpraw są zamieszczone w części drugiej dokumenty, związane z działalnością szkoły i jej likwidacją, oraz wspomnienia, relacje uczniów i nauczycieli Szkoły Organistowskiej, a także osób będących świadkami jej likwidacji.
Uzupełnienie wydawnictwa stanowią fotografie, ukazujące sylwetki uczniów i wykładowców, szkolne zespoły muzyczne oraz życie codzienne szkoły i parafii salezjańskiej. Zamieszczono tu również zdjęcia wykonane przez funkcjonariuszy MO podczas przejmowania budynków Szkoły Organistowskiej.
źródło: www.ipn.gov.pl